قنوت نماز

[۱۴۵۷] [۱۴۵۸] [۱۴۵۹] [۱۴۶۰] [۱۴۶۱] [۱۴۶۲] [۱۴۶۳] [۱۴۶۴] [۱۴۶۵] [۱۴۶۶]

ج۱، مسئله ۱۴۵۷ . در تمام نمازهای واجب و مستحب، قبل از رکوع رکعت دوّم، مستحب است قنوت خوانده شود و در نمازهای صبح و مغرب و عشاء و نماز جمعه، این مستحب تأکید بیشتری دارد؛ ولی در نماز شَفْع احتیاط واجب آن است که قنوت را رجاءً انجام دهد و در نماز وتْر با آنکه یک رکعت می‌باشد، خواندن قنوت قبل از رکوع مستحب است؛

نماز جمعه، دو قنوت مستحب دارد که یکی در رکعت اوّل قبل از رکوع و دیگری در رکعت دوّم بعد از رکوع می‌باشد و نماز آیات پنج قنوت و نماز عید فطر و قربان در دو رکعت چند قنوت دارد که توضیح آنها در فصل مربوط به هر یک، ذکر می‌شود.

ج۱، مسئله ۱۴۵۸ . مستحب است انسان قبل از قنوت تکبیر بگوید و دو دست را در هنگام گفتن تکبیر بالا آورده، سپس پایین اندازد به گونه‌ای که در مسألۀ «۱۲۴۷» گذشت و بعد دوباره دو دست را برای خواندن قنوت بلند کند.

ج۱، مسئله ۱۴۵۹ . مستحب است در قنوت، دست‌‌ها را مقابل صورت و کف آنها را رو به آسمان و پهلوی هم نگه دارد و به جز انگشت شست، انگشت‌‌های دیگر را به هم بچسباند و به کف دست‌‌ها نگاه کند؛ بلکه بنابر احتیاط واجب، بدون دست بلند کردن، جز در مورد ضرورت، قنوت صحیح نیست.

ج۱، مسئله ۱۴۶۰ . مکروه است نمازگزار دست‌ها را در هنگام قنوت آن قدر بلند‌ کند که از سر بگذرد. همچنین، مکروه است بعد از پایان قنوت در وقت پایین انداختن دست‌ها، آنها را بر صورت و سینۀ خود بمالد.

ج۱، مسئله ۱۴۶۱ . دعا کردن در قنوت نماز، به غیر زبان عربی، اشکال ندارد و نماز را باطل نمی‌‌کند، هرچند احتیاط مستحب آن است که به غیر عربی دعا نکند، ولی وظیفۀ قنوت با دعا به غیر زبان عربی، بنابر احتیاط واجب، انجام نمی‌‌شود.[۱]

ج۱، مسئله ۱۴۶۲ . انسان در قنوت، هر دعا یا مناجات یا ذکری را بگوید هرچند یک «سُبْحانَ اللّهِ» باشد، کافی است و بهتر است این دعا را که «دعای فَرَج» نامیده می‌شود، بخواند:

«لا إِلهَ إِلَّا اللّهُ الْحَلیمُ الْکَریمُ، لا إِلهَ إِلَّا اللّهُ الْعَلیُّ الْعَظیمُ، سُبْحانَ اللّهِ‌ رَبِّ السَّمواتِ السَّبْعِ وَرَبِّ الأَرَضینَ السَّبْعِ وَما فیهِنَّ وَما بَیْنَهُنَّ وَرَبِّ الْعَرْشِ الْعَظیمِ وَالْحَمْدُ لِلهِ رَبِّ الْعالَمینَ» و بهتر است بعد از آن بگوید: «اللّهُمَّ اغْفِرْ لَنا وَارْحَمْنا وَعافِنا وَاعْفُ عَنّا، إِنَّکَ عَلَی کُلِّ شَی‌ءٍ قَدیرٌ».

بهتر آن است که در قنوت، بین ثنای بر پروردگار متعال و صلوات بر محمّد و آل محمّد و دعا برای مؤمنین و مؤمنات و دعا برای خودش جمع نماید و سزاوار است که قنوت را به صلوات آغاز کرده و آن را به صلوات ختم نماید، یا در قنوت آمرزش و مغفرت و حوائج دنیا و آخرت خویش را بین دو صلوات، از خداوند متعال درخواست نماید.

ج۱، مسئله ۱۴۶۳ . در قنوت، طلب کردن حرام از خداوند متعال جایز نیست؛ البتّه دعای حرام نماز را باطل نمی‌کند.

ج۱، مسئله ۱۴۶۴ . مستحب است انسان قنوت را بلند بخواند؛ ولی برای کسی که نماز را به جماعت می‌خواند، اگر امام جماعت صدای او را بشنود، بلند خواندن قنوت مستحب نیست و نیز طول دادن قنوت خصوصاً در نماز وتر مستحب است، مگر برای امام جماعت در مورد خاصّی که در مسألۀ «۱۹۹۴» خواهد آمد.

ج۱، مسئله ۱۴۶۵ . خواندن دعای غلط از نظر مادّه یا حرکات و اعراب در قنوت، در صورتی که غلط فاحش و تغییر دهندۀ معنا نباشد، به گونه‌ای که کلمات خوانده شده از صدق عنوان ذکر یا قرآن یا دعای غلط خارج نشود، مبطل نماز محسوب نمی‌شود، هرچند احتیاط مستحب آن است که قنوت را به عربی صحیح بخواند.

ج۱، مسئله ۱۴۶۶ . اگر انسان عمداً قنوت نخواند قضا ندارد و اگر آن را فراموش کند و پیش از آنکه به حدّ رکوع برسد یادش بیاید، مستحب است بایستد و آن را بخواند و اگر در رکوع یادش بیاید، مستحب است بعد از رکوع آن را قضا ‌کند؛

امّا اگر در سجده یا بعد از آن یادش بیاید، مستحب است بعد از سلام نماز، قنوت را قضا نماید، هرچند مدّت طولانی گذشته باشد و در این حال بهتر است قضای آن را نشسته و رو به قبله انجام دهد و اگر در حال رفتن به سمت سجده یادش بیاید، بنابر احتیاط واجب نباید برگردد؛ بلکه بعد از نماز رجاءً قضای آن را انجام دهد.

[۱] بنابراین، اگر در قنوت تنها به دعای فارسی اکتفا کند، بنابر احتیاط واجب مثل این است که قنوت را به‌جا نیاورده است
اسکرول به بالا